Effect of soy protein containing isoflavones on cognitive function, bone mineral density, and plasma lipids in postmenopausal women .Kreijamp-Kaspers S, Kok L, Grobbee DE, et al. JAMA (Jul) 2004; 292: 65.
Soja zawiera liczne izoflawony, będące fitoestrogenami. Są to związki pochodzenia roślinnego, o słabym działaniu estrogennym, podobne strukturalnie do produkowanych w naszym ustroju hormonów. Niektóre badania sugerują, że mogą one wywierać działanie hipolipemizujace, tym samym zmniejszając ryzyko rozwoju choroby wieńcowej, oraz, że mogą być pomocne w leczeniu osteoporozy. Są jednak także i rozczarowujące wyniki, w których nie stwierdzono przewagi leczenia nad stosowaniem placebo. Meta-analiza 74 prac na temat fitoestrogenów wykazała, że choć coraz więcej danych przemawia za korzyściami zdrowotnymi, wynikającymi z ich stosowania, to jednak nie są one dostatecznie przekonywujące, aby sformułować ostateczne wnioski i zalecenia. Celem obecnie przedstawianej pracy było zbadanie czy spożywanie białka soi może poprawić czynności poznawcze, gęstość mineralną kości i profil lipidowy osocza u kobiet po menopauzie.
Badanie miało charakter randomizowanej, kontrolowanej za pomoca placebo podwójnie ślepej próby, którą objęto 202 zdrowe kobiety po menopauzie, w wieku 60-75 lat. Badane randomizowano do dwóch grup: grupy otrzymującej 25.6 g białka sojowego, zawierającego 52 mg genisteiny, 41 mg daidzeiny i 6 mg glyceteiny, oraz grupy otrzymującej sproszkowane białko pochodzące z mleka. Dietę stosowano przez 12 miesięcy. W tym czasie przeprowadzano test MMSE (Mini-Mental State Examination) dla oceny ew. zmian otępiennych, Rey Auditory Verbal Learning Test dla oceny pamięci, i inne testy mające na celu określenie czynności poznawczych, oraz wykonano badanie densytometryczne stawu biodrowego i kręgosłupa lędźwiowego za pomocą dwuenergetycznej absorpcjometrii promieniowania rentgenowskiego, a także badanie stężenia w osoczu następujących lipidów: cholesterolu całkowitego i cholesterolu LDL, cholesterolu HDL, triglicerydów i lipoproteiny (a). Kontrolowano również stężenie genisteiny w surowicy, dla oceny przestrzegania diety przez badane chore.
Niestety, roczne stosowanie diety bogatej w izoflawony nie wpłynęło istotnie na żaden z badanych parametrów; ani czynności poznawcze, ani gęstość mineralna kości i profil lipidowy nie różniły się istotnie pomiędzy grupami po zakończeniu okresu obserwacji. Stężenie genisteiny w osoczu potwierdziło regularne przyjmowanie leku przez chore.
