Efficacy and safety of statin therapy in children with familial hypercholesterolemia. Wiegman A, Hutten BA, de Groot E, et al. JAMA (Jul) 2004; 292: 331
Rodzinna hypercholesterolemia jest dziedzicznym zaburzeniem metabolizmu lipidów, uwarunkowanym genem dominującym, o niepełnej penetracji, polegającym na defekcie receptorów komórkowych dla LDL, co upośledza usuwanie tych cząsteczek z osocza. Prowadzi ono do przyspieszonego rozwoju miażdżycy i szybkiego wzrostu ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych oraz wczesnego zgonu sercowego. U homozygot, u których zaburzenie to przybiera dramatycznie ciężki przebieg kliniczny, choroba wieńcowa może rozwinąć się we wczesnej młodości, a nawet w dzieciństwie. Wystąpienie objawów klinicznych poprzedza wzrost grubości kompleksu intima-media, badanego w tętnicy szyjnej i zaburzenia czynności śródbłonka naczyniowego. Podstawą leczenia jest wczesna interwencja farmakologiczna i choć statyny stosuje się już w tym zaburzeniu od wielu lat, odległa ich skuteczność i bezpieczeństwo nie było oceniane w populacji dziecięcej.
Celem tej randomizowanej, podwójnie ślepej i kontrolowanej za pomocą placebo próby, była ocena wyników dwuletniego leczenia prawastatyną grupy dzieci z rodzinną hipercholesterolemią. Badaniem objęto 214 dzieci (< 18 roku życia) z tym rozpoznaniem, skierowanych do jednego z ośrodków akademickich w Holandii, które po ustawieniu na niskotłuszczowej diecie i po wdrożeniu regularnych ćwiczeń fizycznych, randomizowano do grupy leczonej prawastatyną (20-40 mg/dobę) i grupy otrzymującej placebo. Podstawowym ocenianym punktem końcowym była zmiana w grubości kompleksu intima-media w ciągu dwuletniego okresu obserwacji, a dodatkowymi ew. objawy uboczne, w postaci zaburzeń wzrostu, dojrzewania płciowego, odchyleń w profilu hormonalnym, oraz wzrostu aktywności enzymów pochodzenia mięśniowego i wątrobowego w surowicy.
W ciągu dwóch lat obserwacji stwierdzono wyraźny trend w kierunku regresji zmian w tętnicy szyjnej (- 0.010 ± 0.048 mm; p=0.049) w grupie leczonej prawastatyną, podczas gdy w grupie otrzymującej placebo obserwowano trend w kierunku progresji zmian (+0.005 ± 0.044 mm; p=0.28). Średnia różnica pomiędzy grupami była istotna (0.014 ± 0.046 mm; p=0.02). Leczenie prawastatyną prowadziło do istotnego obniżenia stężenia lipoprotein LDL w stosunku do placebo (-24.1% vs +0.3%, odpowiednio, p<0.001). Nie obserwowano różnic w zakresie badanych, w/w, dodatkowych punktów końcowych.
Badanie wykazało, że dwuletnie stosowanie prawastatyny u dzieci z rodzinną hipercholesterolemią, prowadzi do istotnej regresji zmian miażdżycowych w tętnicach szyjnych, bez niepożądanego wpływu na wzrost, dojrzewanie płciowe, profil hormonalny, oraz wątrobę i mięśnie.
