Aspirin and clopidogrel compared with clopidogrel alone after recent ischaemic stroke or transient ischaemic attack in high risk patients (MATCH): randomized, double-blind, placebo controlled trial. Diener H-Ch, Bogousslavsky J, Brass LM, et al, on behalf of the MATCH investigators. Lancet (Jul) 2004; 364: 331.
Leczenie przeciwpłytkowe jest ważną składową prewencji wtórnej u chorych po przebytym udarze niedokrwiennym lub epizodzie napadowego niedokrwienia mózgu (TIA - Transient Ischemic Attack)). Badanie CAPRIE wykazało przewagę klopidogrelu nad aspiryną w zapobieganiu kolejnym zdarzeniom naczyniowym w mieszanej populacji osób ze świeżo przebytym udarem niedokrwiennym, zawałem serca lub objawową obwodową chorobą tętnic. Stosowanie klopidogrelu zamiast aspiryny wiązało się z 8.7% redukcją (p=0.043) kolejnych zdarzeń (udar, zawał lub zgon naczyniowy). Wprawdzie w podgrupie chorych z udarem niedokrwiennym redukcja ta, wynosząca 7.3% nie była już istotna, jednak badanie nie miało na celu przeprowadzenia oceny w tej specyficznej grupie. Wykonane później analizy wykazały, że korzyść z zastosowania klopidogrelu wzrasta w podgrupach wysokiego ryzyka, obejmujących osoby z przebytym już udarem lub zawałem (redukcja ryzyka aż do 14.9% w stosunku do aspiryny), chorych z cukrzycą, tych, którzy przebyli zabiegi kardiochirurgiczne oraz otrzymujących leki hipolipemizujące. Wyniki badań przeprowadzonych u osób z chorobą wieńcową sugerują, że jednoczesne stosowanie klopidogrelu i aspiryny może mieć dodatkowe korzystne działanie. Istnieją jednak objawy przed spotęgowaniem się objawów ubocznych. Wprawdzie w badaniu CURE, takie skojarzone leczenie (75-325 mg aspiryny + 75 mg klopidogrelu) nie wiązało się z istotnym wzrostem poważnych krwawień i było skuteczniejsze niż stosowanie klopidogrelu + placebo, jednakże choroba leżąca u podstaw TIA i udaru jest bardziej heterogenna niż choroba wieńcowa i ryzyko krwotoku mózgowego wydaje się tu większe. Jest ono szczególnie duże u osób z choroba małych naczyń mózgowych. Stąd, niecierpliwie oczekiwano na wyniki badania MATCH (Management of ATherothrombosis with Clopidogrel In High-risk patients), którego celem była właśnie ocena korzyści i negatywnych skutków takiej skojarzonej terapii, w grupie chorych po przebytym udarze niedokrwiennym lub TIA.
Badanie miało charakter randomizowanej, kontrolowanej za pomocą placebo, podwójnie ślepej próby, którą objęto łącznie 7599 chorych z grupy wysokiego ryzyka naczyniowego, ze świeżo przebytym udarem/TIA. Otrzymywały one klopidogrel (podany w ciągu 24 godzin od zdarzenia, z zastosowaniem dawki nasycającej 300 mg) lub klopidogrel z aspiryną. Czas leczenia wynosił 18 miesięcy. Podstawowym ocenianym złożonym punktem końcowym było wystąpienie udaru niedokrwiennego, zawału serca, zgonu naczyniowego lub ponownej hospitalizacji z powodu ostrego niedokrwienia mózgu, serca bądź kończyn dolnych.
Badanie wykazało, że korzyści ze stosowania obu leków w stosunku do podawania samego klopidogrelu, w postaci redukcji zdarzeń niedokrwiennych, są u osób po TIA lub udarze mózgu niewielkie. Względna redukcja tych zdarzeń po 18 miesiącach leczenia wynosiła 5.9% (95% CI, 7.1-17.3; p=0.36), a bezwzględna nie przekraczała 1%. Wg Autorów jest to efekt porównywalny z efektem stosowania aspiryny w stosunku do placebo u chorych z TIA lub udarem niedokrwiennym, którzy nie przyjmują klopidogrelu. Natomiast ryzyko indukowania przez leczenie aspiryną z klopidogrelem zagrażających życiu krwawień okazało się istotne; wynosiło ono 3.0% (2.6-3.5%) rocznie. Względne ryzyko w porównaniu z leczeniem samym klopidogrelem wynosiło 2.38 (1.80-3.01; p<0.0001).
Kolejne analizy badania MATCH wykażą na ile ten wzrost ryzyka wiązał się z krwawieniami u osób ze zmianami w małych naczyniach, a także czy może krótszy okres stosowania skojarzonego leczenia okaże się bardziej uzasadniony.
