W 2004 r. Marek Balicki postanowił przekazać NFZ finansowanie tzw. programów lekowych. Umożliwiają one pokrycie kosztów kuracji np. rzadkich chorób nowotworowych preparatami nieobjętymi wykazami leków refundowanych.
Prezes NFZ 16 czerwca 2005 r. wydał zarządzenie nr 36 określające procedury powoływania nowych programów, m.in. tryb zgłaszania i rozpatrywania wniosków o ich wdrożenie. Minister zdrowia unieważnił ten akt. Zarzucił naruszenie kompetencji ministra zdrowia w kształtowaniu polityki lekowej państwa oraz zasady transparentności. Zarządzenie dopuszczało finansowanie ze środków publicznych leków (m.in. na recepty), które nie znalazły się na listach środków refundowanych. Wnioski o wdrożenie nowego programu mogły składać, oprócz konsultantów krajowych z danej dziedziny medycyny oraz przewodniczących zarządów krajowych towarzystw naukowych, również firmy farmaceutyczne, krajowe, mające siedzibę w państwach UE. Nieprzejrzyste były przepisy dotyczące opiniowania programów.
Decyzję ministra zaskarżył prezes NFZ. Podczas rozprawy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pełnomocnik prezesa NFZ argumentował, że najistotniejsze są same programy terapeutyczne, a nie to, od kogo pochodzi wniosek. Zarządzenie miało ułatwiać dopływ informacji od podmiotów zewnętrznych, w tym m.in. od firm farmaceutycznych. Z kolei pełnomocnik ministra zdrowia wyjaśniał, że przekazanie firmom farmaceutycznym prawa do składania wniosków niosło niebezpieczeństwo nacisków ze strony producentów leków. Oni też określaliby dawkę i cenę leku, a więc i koszt programu.
Prezes NFZ polemizował z zarzutem tworzenia systemu refundacji leków. Wykazy cen urzędowych leków, zatwierdzane przez ministra zdrowia, dotyczą wyłącznie cen w aptekach, natomiast tu chodzi o świadczenia (np. koszt chemioterapii) dla osób leczonych na podstawie programów terapeutycznych.
Sąd uwzględnił skargę prezesa NFZ i uchylił decyzje ministra zdrowia. Zrobił to jednak z powodów wyłącznie formalnych. Nadal więc nie wiadomo, kto ma rację w tym sporze.
Danuta Frey - "Rzeczpospolita"
