Elżbieta Cymerman, (opracowano w oparciu o praktykę w IPCZD)
Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia IPCZD
Kierownik kliniki: prof. dr hab. n. med Jerzy Socha
Przygotowanie dziecka przed wykonaniem badania koloskopowego polega na skutecznym oczyszczeniu jelita grubego z zalegających mas kałowych.
Oczyszczenie jelita grubego wykonywane jest za pomocą środków przeczyszczających, wlewek doodbytniczych i/lub postępowania dietetycznego. Ze względu na uciążliwe i długotrwałe przygotowanie dietetyczne nie znajduje ono obecnie szerszego zastosowania. Polega ono na stosowaniu określonej diety w okresie 3 dni przed koloskopią:
- 3 dni przed zabiegiem dieta ubogoresztkowa z wykluczeniem mięsa i warzyw
- 2 dni przed zabiegiem posiłki płynne zmiksowane
- 1 dzień przed zabiegiem dieta jak w drugim dniu, ponadto w południe i wieczorem prowokacja wypróżnień za pomocą środków przeczyszczających, a wieczorem wlewka doodbytnicza czyszcząca.
W dniu badania pacjent pozostaje na czczo. Rano ponownie wykonywana jest wlewka czyszcząca, a pół godziny przed badaniem wlewka doodbytnicza fosforanowa (np. Enema), którą dziecko powinno "wypuścić" przed badaniem. Wlewkę fosforanową (6 g dwuzasadowego fosforanu sodowego i 16 g jednozasadowego fosforanu sodowego w 100 ml roztworu) podaje się zależnie od masy ciała dziecka:
- 14 kg 30 ml
- 27 kg 60 ml
- 40 kg 90 ml.
Obecnie częściej stosowane są jednodniowe schematy przygotowania do koloskopii w oparciu o środki czyszczące.
- Przygotowanie w oparciu o preparat X-prep:
- w przeddzień zabiegu zwykła dieta do obiadu
- obiad ubogotłuszczowy - jest to ostatni posiłek przed koloskopią
- podanie preparatu w dawce 1 ml/kg m.c po obiedzie (ok. 14.00), popić szklanką wody
- intensywne nawadnianie doustne - 1,5 - 3 l wody w ciągu dnia poprzedzającego badanie
- w dniu koloskopii pacjent pozostaje na czczo (najczęściej u dzieci koloskopia przeprowadzania jest w znieczuleniu ogólnym)
- w dniu poprzedzającym badanie wieczorem i rano w dniu badania wlewka czyszcząca - sprawdzić efekt po wlewce, wlewka fosforanowa przed koloskopią.
Od momentu podania preparatu należy prowadzić obserwację pacjenta monitorując jego samopoczucie, częstość, obfitość oraz charakter wypróżnień (początkowo obecność treści kałowej aż do wypróżnień w postaci przejrzystego płynu w efekcie dobrego działania przeczyszczającego). Niekiedy na skutek nasilonej biegunki mogą wystąpić zaburzenia elektrolitowo-wodne z koniecznością ich wyrównywania drogą pozajelitową.
- Przygotowanie w oparciu o preparat glikolu polietylenowego (np. Fortrans) - podobnie jak powyżej. Fortrans jest preparatem rozpuszczanym w wodzie (1 torebka/litr wody), który podaje się zależnie od masy ciała dziecka w ilości od 1,5 l do 3 l u dorosłych.
- Inne metody:
- płyn wieloelektrolitowy podawany przez sondę, aż do oczyszczenia jelita kontrolowanego charakterem wypróżnień (do wypróżnień w postaci przejrzystego płynu)
- inne środki przeczyszczające.
