Tamoxifen with or without breast irradiation in women 50 years of age or older with early breast cancer. Fyles AW, McCready DR, Manchul LA, et al. N Engl J Med (Sept) 2004; 351: 963-967.

U kobiet z rakiem sutka wykonanie zabiegu oszczędzającego sutek w połączeniu z napromieniowaniem daje odległe przeżycie zbliżone do przeżycia po mastektomii. Podanie selektywnego modulatora receptora dla estrogenów, tamoksyfenu, u kobiet z estrogenozależną postacią nowotworu również zmniejsza ryzyko nawrotu choroby. Być może wybrana grupa chorych, tych z guzem o niewielkich rozmiarach i bez zmian w węzłach pachowych, leczonych po zabiegu tamoksyfenem mogłaby uniknąć radioterapii. Wyniki badania NSABP (National Surgical Adjuvant Breast and Bowel Project) sugerują, że ryzyko miejscowego nawrotu choroby wśród kobiet leczonych usunięciem guza i napromieniowaniem, zmniejsza się po 50 roku życia. Autorzy postanowili ocenić rolę radioterapii w grupie kobiet po menopauzie, z wczesnym rakiem sutka, które przebyły zabieg oszczędzający i otrzymały tamoksyfen.

Do badania zakwalifikowano 769 kobiet, z guzem nie przekraczającym 5 cm (T1 lub T2), u których nie stwierdzono komórek nowotworowych w usuniętym marginesie tkanek, i bez przerzutów do węzłów (z wyjątkiem kobiet > 65 roku życia). Badane randomizowano do grupy leczonej napromieniowaniem i tamoksyfenem (n=386) lub grupy leczonej jedynie tamoksyfenem (n=383). Średni okres obserwacji wynosił 5.6 lat.

Badanie wykazało wyraźną przewagę leczenia skojarzonego w zapobieganiu miejscowej wznowie choroby. Częstość nawrotów miejscowych w grupie tamoksyfenu wynosiła 7.7% a w grupie tamoksyfenu i napromieniowania 0.6% (współczynnik ryzyka 8.3; 95%, 3.3-21.2; p<0.001). Odpowiadało to pięcioletniemu przeżyciu bez cech choroby 84% i 91%, odpowiednio (p=0.004). Autorzy podkreślają, że tak dobre wyniki należy wiązać też z faktem, że do badania kierowano kobiety po menopauzie i to tylko te, u których w marginesie usuniętych tkanek nie stwierdzono komórek nowotworowych. Stwierdzono też istotną różnicę w pojawianiu się zmian w obrębie węzłów pachy w ciągu 5 lat (2.5% w grupie tamoksyfenu i 0.5% w grupie leczenia skojarzonego; p=0.049), natomiast nie było różnic w częstości występowania przerzutów i ogólnego przeżycia.