Circulating tumor cells, disease progression, and survival in metastatic breast cancer. Cristofanilli M, Budd GT, Ellis MJ, et al. N Engl J Med (Aug) 2004; 351: 781-791.

Liczne badania sugerują, że obecność krążących komórek nowotworowych w raku sutka z przerzutami wiąże się z krótszym przeżyciem. Ostatnio wprowadzone metody są bardziej precyzyjne i umożliwiają wykrycie znacznie mniejszych ilości tych komórek w pełnej krwi. CellSerch System (Veridex) pozwala na separację z krwi komórek nabłonka, odznaczających się ekspresją specyficznych cząsteczek adhezyjnych, na pokrytej pokrytą przeciwciałami powierzchni, a następnie odróżnieniu ich od leukocytów za pomocą znakowanych fluoroscencyjnie przeciwciał monoklonalnych skierowanych przeciw CD54 leukocytów i przeciwciał skierowanych przeciw cytokeratynie komórek nabłonka.

Celem pracy była ocena klinicznego znaczenia określania liczby krążących komórek nowotworowych w przewidywaniu odpowiedzi na leczenie, długości przeżycia bez klinicznych cech progresji choroby i przeżycia całkowitego, u kobiet z rakiem sutka i przerzutami, rozpoczynających nowy cykl leczenia systemowego.

Badaniem objęto 177 kobiet z 20 ośrodków klinicznych w USA, z 0-2 punktów wg Ekstern Cooperative Oncology Score (ECOG), czyli z chorobą o przebiegu bezobjawowym do umiarkowanego. Krążące komórki nowotworowe separowano za pomocą opisanego wyżej systemu z próbek krwi pobieranych przed, po zakończeni kursu leczenia (średnio po 3-4 tygodni), a następnie co 9-12 tygodni.

Badane podzielono na dwie grupy, w zależności od liczby komórek: ?5 i < 5 komórek w 7.5 ml pełnej krwi, przed rozpoczęciem leczenia. Okazało się, że chore z większą liczbą komórek miały, w porównaniu z pozostałymi, krótszą medianę okresu przeżycia, zarówno bez objawów progresji choroby (2.7 miesiąca vs 7.0 miesięcy; p<0.001), jak i całkowitego przeżycia (10.1 miesięcy vs 18 miesięcy; p<0.001). Różnica ta była nawet nieco większa po zakończeniu kursu leczenia (2.1 vs 7.0 miesiąca dla przeżycia bez cech progresji choroby i 8.2 vs 18 miesięcy dla całkowitego przeżycia; w obu przypadkach p<0.001). Analiza wieloczynnikowej regresji Coxa wykazała, że z wszystkich branych pod uwagę parametrów, liczba krążących komórek guza przed leczeniem i w czasie pierwszej wizyty po leczeniu, stanowiły najistotniejsze czynniki prognostyczne, tak całkowitego przeżycia, jak i przeżycia bez cech progresji choroby.

Wyniki pracy wykazują, że u kobiet z rakiem sutka i przerzutami, pomiar liczby krążących komórek nowotworowych przed i po leczeniu jest bardzo przydatnym wskaźnikiem prognostycznym. Może on ponadto umożliwić stratyfikację chorych w badaniach oceniających różne metody leczenia.

 Imed