Comparison of endovascular aneurysm repair with open repair in patients with abdominal aortic aneurysm (EVAR trial 1), 30-day operative mortality results: randomised controlled trial. The EVAR trial participants. Lancet (Aug) 2004; 364: 726-728.

Leczenie endowaskularne stanowi stosunkowo nową, alternatywną do otwartego zabiegu chirurgicznego, metodę postępowania u chorych z tętniakiem aorty brzusznej. Jego korzyścią jest znacznie mniejsza inwazyjność. Uważa się, że obecnie ok. 50% chorych z tętniakiem aorty, umiejscowionym poniżej odejścia tętnic nerkowych, może być kandydatami do takiego leczenia, i że może ono stanowić opcję ratującą życie u osób nie kwalifikujących się do operacji. Jednakże, mało jest wciąż danych na temat skuteczności tej metody, brak tez badań randomizowanych. Niektóre z protez wycofano, ze względu na działanie uszkadzające naczynia, bądź złe ich funkcjonowanie. W badaniu z 1998 roku, przeprowadzonym u 154 osób z tętniakiem aorty brzusznej, Blum i wsp. [N Engl J Med.; 1997; 336: 13] wykazali bezpośrednią skuteczność (całkowite wyłączenie tętniaka z krążenia) leczenia endowaskularnego u 87% badanych, u pozostałych podstawową przyczyną pierwotnego jego niepowodzenia był przeciek krwi. Wtórne (późniejsze) powikłania wystąpiły u 10% badanych; te poważniejsze wynikały przeważnie z uszkodzenia stentu lub reperfuzji tętniaka z tętnic lędźwiowych. U wszystkich chorych obserwowano przejściowe objawy zespołu poimplantacyjnego, z leukocytozą i podwyższonym stężeniem białka C-reaktywnego.

Artykuł przedstawia wstępne wyniki (zakończenie badania planuje się na rok 2005) prospektywnego, randomizowanego badania EVAR 1 (Endovascular Aneurysm Repair), które miało na celu porównanie planowanego leczenia endowaskularnego i chirurgicznego tętniaków aorty brzusznej. Badanie przeprowadzono w latach 1999-2003, w 41 brytyjskich szpitalach, specjalizujących się w zabiegach endowaskularnych. Objęto nim łącznie 1082 chorych (91% mężczyzn), powyżej 60 roku życia (średni wiek 74 ± 6 lat), z tętniakiem o przekroju przynajmniej 5.5 cm (średnio 6.5 ± 1 cm), którzy spełniali typowe kryteria kwalifikacji do zabiegu operacyjnego. Badanych przydzielano losowo do dwóch grup: EVAR (n= 543) i leczonej chirurgicznie (n=539). Podstawowym ocenianym punktem końcowym była całkowita śmiertelność.

Badanie wykazało redukcję śmiertelności w grupie EVAR. W ciągu 30 dni po zabiegu wynosiła ona u tych chorych 1.7% vs 4.7% w grupie leczonej chirurgicznie, co daje współczynnik 0.35 (95% CI, 0.16-0.77; p=0.009). W grupie EVAR częściej konieczne były interwencje wtórne (9.8% vs 5.8%; p=0.02). Ze sformułowaniem wiążących klinicznie wniosków, należy jednak zaczekać do czasu zakończenia badania i przeprowadzenia analizy odległych wyników.