Gastroenterologia Polska 2004; Tom 11; Nr 2: 135 - 139.

Marian Smoczyński, Stanisław Mittlener, Jacek Wierzbowski, Krystian Adrych, Anna Drobińska - Jurowiecka, Michał Dubowik

Zaporowa cholestaza (z.ch), inaczej określana mianem żółtaczki mechanicznej jest wynikiem częściowego lub całkowitego zablokowania odpływu żółci na skutek przeszkody umiejscowionej w drogach żółciowych.
Objawami niedrożności dróg żółciowych są: żółtaczka z przewagą bilirubiny związanej, świąd skóry, wzmożona bilirubinuria oraz acholiczne stolce. Stężenie bilirubiny wzrasta stopniowo, osiągając swoje plateau (przy całkowitej niedrożności) - 30 - 40 mg%.

Przyczynami z.ch. mogą być schorzenia nienowotworowe, takie jak: kamica żółciowa, odcinkowe zwężenie dróg żółciowych w przebiegu ostrego i przewlekłego zapalenia trzustki, urazów jatrogennych, stwardniającego zapalenia dróg żółciowych, przewlekłego zapalenia dróg żółciowych, zmiany zapalne w obrębie bańki wątrobowo-trzustkowej, ucisk z zewnątrz przez powiększone węzły chłonne lub łagodne guzy przestrzeni pozaotrzewnowej, a także pasożyty i ciała obce w obrębie dróg żółciowych albo nowotwory złośliwe, takie jak: rak trzustki, pęcherzyka żółciowego, brodawki dwunastniczej większej i jej okolic, rak dróg żółciowych, guzy pierwotne i przerzutowe wątroby, choroby rozrostowe układu chłonnego, szerzący się naciek nowotworowy z narządów sąsiadujących.

Powikłaniem z.ch. może być bakteryjne zapalenie dróg żółciowych.
W diagnostyce żółtaczki mechanicznej znalazły zastosowanie: 1/ badania biochemiczne - oznaczenie aktywności fosfatazy zasadowej, gamma-glutamylotranspeptydazy oraz stężenia bilirubiny we krwi z rozdziałem na frakcje; 2/ badania obrazowe - konwencjonalna ultrasonografia, tomografia komputerowa, endoskopowa ultrasonografia, cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego (MRCP), endoskopowa cholangiopankreatografia wstępująca (ECPW); 3/ badania histopatologiczne cienkoigłowych bioptatów, cytologiczne płynów biologicznych czy wymazów szczoteczkowych.

Postępowanie terapeutyczne zależy od tego czy zwężenie jest spowodowane schorzeniem nowotworowym, czy jest wywołane innymi nienowotworowymi chorobami. W pracy przedstawiono algorytm postępowania diagnostycznego w żółtaczce mechanicznej, a także postępowania terapeutycznego w zależności od etiologii zwężenia dróg żółciowych.

 Imed